روانشناسی هاشملو

نوجوان نه تنها باید به مسائلی که با تصویر بدل وي هستند مواجه شود بلکه با مساله ي وحدت یافتگی احساس خویشتن نیز درگیر است مشکلات مربوط به هویت از زوایاي متفاوت قابل مشاهده اند در وهله ي نخست به فرد درگیر با ناپایداري تمامی تجسس هاي خویشتن، با همه وجود در راه حفظ هویت فرد به مبارزه اي بی امان می پردازد اما تحت تاثیر ضربه هاي متوالی درونی و برونی، دچار استیصال و اضطراب گسترده اي می شود و در آستانه از هم پاشیدگی شخصیت قرار می گیرد.

در اینجاست که بی تردید مسئله روان گسستگی مطرح می شود و اختلال هاي روان گسسته وار هویت به گونه هاي متفاوت متجلی می شوند که مهمترین آنها هذیان مربوط به شجره خانوادگی و هذیان هاي جنسی است، در وهله دوم، اختلال هاي هویت با فاصله گیري از واقعیت متجلی می شوند.

نوجوان در برابر از هم پاشیدگی من خویشتن، ناتوانی در نزدیک شدن به تصاویر والدین و شکست در بازسازي خود بر اساس همسان سازي جدید یک حرکت تجسسی را آغاز می کند و به مشاهده و تفحص حالت هاي خویشتن می پردازد بدون آنکه بتواند با والدین یا نزدیکانش همسان سازي کند.

این حرکت، اضطرابی عمیق را در وي برمی انگیزد و احساس ناتوانی در دستیابی به انسجام شخصی بر نوجوان غلبه می کند. مرزهاي بین تجسس هاي خود و موضوع از بین می روند و جاي خود را به احساس ناموزونی می دهند و بالاخره نوجوان دیگر قادر نیست تا بین ادراك ها تمایز قایل شود: حرف می زند اما به نظرش می رسد که صدا از جاي دیگر است، حرکت می کند اما خود نظاره گر بیرونی این حرکت ها است .

در وهله سوم یک احساس کمتري تدریجی و مخرب هویت نوجوان را تحت تاثیر قرار می دهد. هر نوجوان در جستجوي آرمان من ، کم و بیش دچار شرمساري می شود که منبع آن وجود ناهم طرازي بین تصویر آزمانی و تصویر واقعی است. در چنین چارچوبی ، براي پاره اي ازنوجوانان، آزمایشی تقریباً اضطراب انگیز مانند گذراندن یک امتحان، مورد تمسخر قرار گرفتن ، یا یک شکست جزیی می تواند مبناي فروپاشی « حرمت خود » باشد و نوجوان را به یک حالت هذیانی که موضوع هاي خود بزرگ پندارنه در سطح آن قرار دارند، بکشاند، این حالت هذیانی، از نوجوان در برابر احساس کهتري و شرمساري حمایت می کند. این حالت هاي متفاوت روان گسسته و از عناصر زیر بنایی آن کوشش هایی در بازسازماندهی هویت و ایجاد روابط موضوعی جدید محسوب می شوند (غرایی و همکاران، 1384).