تمایز تحول عاطفی و اجتماعی در دو سال اول زندگی کار آسانی نیست، حالات عاطفی کودک ابتدا به احساس آسایش و عدم آسایش محدود می شوند، یعنی زمانی که در امر تغذیه کودک تأخیری روی دهد یا خیس شود بر انگیخته می شود و واکنش عاطفی در کودک مشخص می شود . از زمانی که کودک در می یابد که وجود مادر، برای ارضای نیازهایش ضروری است اولین زمینه های آگاهی از عوامل اجتماعی نیز شکل می گیرد به این ترتیب کمتر می توان زمینه های عاطفی و اجتماعی را به طور جداگانه  بررسی کرد.

اگر نیازهای کودک به موقع برطرف شود و والدین عواطف واقعی خود را به کودک نشان دهند و کودک در یابد که صمیمانه دوستش دارند و از او حمایت می کنند، احساس امنیت  و آرامش و اطمینان می کند و بر عکس اگر توجه به کودک ناکافی باشد ناپایدار و مخفی باشد کودک احساس نا ایمنی و ترس می کند. پژوهش های مختلف انجام شده در مورد حیوانات و انسان نشانگر این است که ارتباط کودک و مادر هم در رشد جسمانی وهم در بعد روانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است( سیف و همکاران ، 1379 )

نظریه دلبستگی بر اساس نظریه های اولیه روانکاو انگلیسی جان بالبی و کارهای روانشناسی به نام مری اینزورت شکل گرفت. بالبی روانکاو بود و به تأثیر جدایی از والدین در رشد شخصیت علاقه داشت.

این مسئله از مسائل عمده در خلال جنگ جهانی دوم در انگلستان بود. در آن زمان کودکان به دلیل بمب باران شهرها توسط دشمن به دور از والدین خود در حومه شهر نگهداری می شدند.فعالیتهای  بالینی بالبی او را به تدوین نظریه ای به نام ( نظام رفتاری دلبستگی) رهنمون شد. بر اساس این نظریه نوزاد در حال رشد به افرادی که از او مراقبت می کنند به ویژه مادر دلبستگی پیدا می کنند. با توجه به اینکه بسترهای اولیه تکوین نظریه دلبستگی در مکتب روان تحلیل گری گذاشته شده است.نظریه دلبستگی از نظر تأکید بر اهمیت روابط عاطفی اولیه در رشد شخصیت و روابط آینده به نظریه روابط انسانی و روانکاوی شبیه است.( ماسن و همکاران ، 1375)

نظریه دلبستگی بر اساس نظریه های اولیه روانکاو انگلیسی جان بالبی و کارهای روانشناسی به نام مری اینزورت شکل گرفت. بالبی روانکاو بود و به تأثیر جدایی از والدین در رشد شخصیت علاقه داشت. این مسئله از مسائل عمده در خلال جنگ جهانی دوم در انگلستان بود. در آن زمان کودکان به دلیل بمب باران شهرها توسط دشمن به دور از والدین خود در حومه شهر نگهداری می شدند.فعالیتهای بالینی بالبی او را به تدوین نظریه ای به نام ( نظام رفتاری دلبستگی ) رهنمون شد.

بر اساس این نظریه نوزاد در حال رشد به افرادی که از او مراقبت می کنند به ویژه مادر دلبستگی پیدا می کنند. با توجه به اینکه بسترهای اولیه تکوین نظریه دلبستگی در مکتب روان تحلیل گری گذاشته شده است.نظریه دلبستگی از نظر تأکید بر اهمیت روابط عاطفی اولیه در رشد شخصیت و روابط آینده به نظریه روابط انسانی و روانکاوی شبیه است .(ماسن و همکاران ، 1375)

دلبستگی پیوند عاطفی هیجانی نسبتاً پایداری است که بین کودک و مادر یا افرادی که نوزاد در تعامل منظم و دائم با آنهاست، ایجاد می شود (پا پالیا، 2002)، فروید بر این باور بود که دلبستگی نوزاد به مادر به خاطر تغذیه و رفع نیاز فیزیولوژیکی است (سانتراک، 2002، هارلو و ز یمرمن 1959؛ نقل از لسترام، 2002) فرضیه فروید را نقص کردند و بیان داشتند در ایجاد و تقویت دلبستگی کودک به مادر، تماس بدنی در مقایسه با تغذیه، عامل مهم تری است.

سپس بالبی(1969، 1973، 1980)، مفهوم دلبستگی را بر این اساس بنا کرد که احساس‌ها و رفتارهای دلبستگی از قبیل گریه، خنده، مکیدن و چنگ زدن، نوزاد را به مادر نزدیک و از خطر دور می‌سازد، و جدایی از مادر، اضطراب و درماندگی کودک را بر می انگیزد.

تجربه های واقعی فرد در مورد حساسیت، پاسخگو بودن، حضور فعال مراقب همچنین خلق و خوی کودک و هماهنگی روابط والد، کودک، اساس شکل دهی به سبک های مختلف دلبستگی (ایمن ، اجتنابی و دوسوگرا )، در خلال سال های نوزادی و کودکی است (کاپلان، 1383/2000)، تجربه هایی که نوزاد با مراقبش دارد در الگوهای روابط وی با دیگران درونی سازی می‌شوند و این الگوی عملی درونی شده، تعیین کننده چگونگی مفهوم نوزاد از خود و دیگران است، مفهومی که بعدها در روابط با دیگران تعمیم می یابد (پینز،2005).